
W dniu dzisiejszym (16.11.2026) Chiny potwierdziły, iż Xi Jinping spotka się 19 listopada w Shenzhen z Donaldem Trumpem i Władimirem Putinem. Rozmowy odbędą się na marginesie szczytu APEC, bez udziału przedstawicieli Europy i Ukrainy. Pekin wcześniej opowiadał się za obecnością Europejczyków w negocjacjach dotyczących wojny na Ukrainie. W Europie powraca pytanie o zdolność wpływania na rozmowy mocarstw dotyczące bezpieczeństwa kontynentu.
Pekin potwierdza termin spotkania
Chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych poinformowało 16 listopada, iż spotkanie Xi Jinpinga, Władimira Putina i Donalda Trumpa odbędzie się w czwartek, 19 listopada, w Shenzhen, na południu Chin. Będzie to pierwsze spotkanie przywódców trzech państw w takim formacie. Wcześniej plan rozmów potwierdziły również Moskwa i Waszyngton.
Rzeczniczka chińskiego MSZ Mao Ning powiedziała, iż przywódcy przeprowadzą pogłębioną wymianę opinii na temat ochrony światowego pokoju i stabilności strategicznej w relacjach między mocarstwami. Określiła spotkanie jako wydarzenie o przełomowym znaczeniu. Nie przedstawiła jednak szczegółowego porządku obrad ani nie zapowiedziała konkretnych porozumień.
To istotna zmiana od czasu naszego wcześniejszego artykułu o możliwym spotkaniu w Shenzhen i porównaniach do „Jałty 2.0”. Wtedy Pekin potwierdzał jedynie prowadzenie kontaktów w tej sprawie. w tej chwili znana jest data oraz skład trójstronnej rozmowy. przez cały czas nie wiadomo, jakie będą jej rezultaty i czy wszystkie strony uzgodniły szczegółową agendę.
Cytowany przez CNBC analityk Peter Alexander ocenia, iż już samo doprowadzenie do rozmowy z udziałem Trumpa i Putina przyniesie Pekinowi korzyść polityczną, ponieważ pozwoli Xi wystąpić w roli gospodarza spotkania mocarstw.
Ukraina w tle rozmów
Wojna na Ukrainie jest jednym z powodów zainteresowania spotkaniem, choć jej obecność w programie nie została oficjalnie przesądzona. Według Reutersa Moskwa zabiegała o rozmowę na ten temat, natomiast Pekin sprzeciwiał się umieszczeniu go w agendzie. Agencja powołała się na osobę zaznajomioną z przygotowaniami i europejskiego dyplomatę.
Amerykańska administracja przedstawiła własne oczekiwania. Według wysokiego przedstawiciela Białego Domu cytowanego przez Reutersa Donald Trump nie zamierzał podnosić kwestii wojny w Ukrainie podczas rozmowy trójstronnej, ponieważ Chiny nie uczestniczą w dotychczasowym torze amerykańskich negocjacji na ten temat. Nie przesądza to jednak, czy kwestia ta pojawi się w wypowiedzi któregoś z pozostałych przywódców.
Doradca Władimira Putina Jurij Uszakow mówił wcześniej o kontynuowaniu tematu Ukrainy w kontekście planowanego spotkania Putina z Trumpem. Osobno informował o przygotowywaniu treści rozmowy trójstronnej. Nie ogłosił jednoznacznie, iż wojna w Ukrainie będzie punktem programu spotkania Xi, Trumpa i Putina.
Chiny wcześniej wzywały Europę do udziału w negocjacjach
Pekin nie ograniczał się w ostatnich miesiącach do ogólnego poparcia dla rozmów pokojowych. Podczas Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa w lutym 2026 roku minister spraw zagranicznych Wang Yi powiedział, iż Europa ma prawo i powinna uczestniczyć w procesie negocjacyjnym we adekwatnym czasie. Jak ujął to szef chińskiej dyplomacji, Europejczycy nie powinni być „w menu”, ale „przy stole”.
Wang dodał, iż Chiny popierają dialog Europy z Rosją oraz przedstawianie przez Europejczyków własnych propozycji. Chińskie MSZ opisywało tę wypowiedź w kontekście szerszych rozmów o zakończeniu wojny i przyszłym bezpieczeństwie Europy.
Do tej kwestii wrócił również prezydent Niemiec Frank-Walter Steinmeier po październikowej rozmowie z Xi Jinpingiem w Pekinie. W wywiadzie z 1 listopada Steinmeier relacjonował, iż zapytał chińskiego przywódcę o doniesienia dotyczące możliwego szczytu Chiny–USA–Rosja poświęconego Ukrainie. Według niemieckiego prezydenta Xi odpowiedział, iż chińska strona nie znajduje zasadności przygotowań do takiego szczytu, ponieważ to Europejczycy powinni uczestniczyć w rozmowach dotyczących wojny na ich kontynencie.
Relacja Steinmeiera wskazuje, iż pod koniec października chiński przywódca rozróżniał spotkanie przy okazji APEC od negocjacji poświęconych Ukrainie. Od tego czasu Pekin potwierdził trójstronne rozmowy, ale nie przedstawił ich jako konferencji pokojowej dotyczącej wojny na Ukrainie.
Europa szuka reprezentacji
Europejscy przywódcy obawiają się, iż decyzje dotyczące Ukrainy i bezpieczeństwa kontynentu mogą być omawiane bez ich udziału. Jednocześnie przez wiele miesięcy nie udało im się jednoznacznie ustalić, kto miałby reprezentować Europę w negocjacjach.
Premier Włoch Giorgia Meloni opowiadała się za wyznaczeniem jednego przedstawiciela. Zwracała uwagę, iż zbyt wiele grup prowadzi rozmowy równolegle. Wysoka przedstawicielka UE do spraw zagranicznych Kaja Kallas wskazywała natomiast, iż to ona reprezentuje Unię w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa. Rozbieżności dotyczyły nie tylko konkretnych nazwisk, ale także tego, jak pogodzić rolę instytucji UE z udziałem państw europejskich, w tym Wielkiej Brytanii, która nie należy już do Unii.
Wysłannik USA Jared Kushner publicznie skrytykował trudności Europy z uzgodnieniem wspólnego głosu. Według relacji agencji Associated Press stwierdził, iż wskazanie jednej osoby reprezentującej Europę byłoby większym osiągnięciem niż doprowadzenie do jej udziału w negocjacjach z Rosją.
Dopiero 13 listopada, podczas spotkania w Dublinie, przywódcy UE uzgodnili format europejskiego zespołu do rozmów pokojowych o Ukrainie. Mają go tworzyć przedstawiciele instytucji unijnych oraz państw grupy E5: Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec, Włoch i Polski.
Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa podkreślił, iż tylko Ukraina ma legitymację do podejmowania decyzji o własnym terytorium i suwerenności. Według niego kwestie gwarancji bezpieczeństwa powinny być omawiane w ramach współpracy państw wspierających Ukrainę, w ścisłej koordynacji z NATO.
Ograniczony wpływ nie oznacza całkowitego wykluczenia?
Trudności Europy z wypracowaniem reprezentacji osłabiają jej zdolność do szybkiego działania dyplomatycznego. Nie są jednak jedyną przeszkodą. Moskwa kwestionowała udział Europejczyków w bezpośrednich rozmowach, wskazując na ich pomoc wojskową i finansową dla Ukrainy. Rosyjski rzecznik uzależniał gotowość do włączenia Europy od oceny, czy rzeczywiście chce ona przyczynić się do pokoju.
Według Associated Press podczas niedawnych rozmów wysłanników USA, Rosji i Ukrainy w Abu Zabi przedstawiciele kilku państw europejskich uczestniczyli w dyskusjach towarzyszących, choć nie w głównej sesji. Niektórzy komentatorzy określali tę sytuację, jako przetrzymywanie Europy w przedpokoju, w czasie, gdy istotni uczestnicy spotkania prowadzili rozmowy w salonie. Rozmowy te nie przyniosły zresztą żadnych konkretów.
Ważne jest rozróżnienie między szczytem APEC a odbywającym się na jego marginesie spotkaniem polityków. Forum Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku obejmuje 21 gospodarek, w tym Chiny, Rosję i Stany Zjednoczone. Ani UE, ani Ukraina nie są jego członkami. Nie przesądza to jednak samo w sobie, kto mógłby zostać zaproszony na osobne rozmowy poza formalnym programem forum.
Nawet jeżeli ostatecznie rozmowy w formacie Xi-Trump-Putin dotyczyć będą tylko w ogólnikach pokoju na świecie, brak przedstawiciela Europy przy stole będzie miał znaczenie symboliczne. Dla polskich orędowników podtrzymywania za wszelką cenę sojuszu z USA powinien być to sygnał co najmniej ostrzegawczy. Zwłaszcza w kontekście zadeklarowanej przez USA redukcji obecności militarnej na Starym Kontynencie.
Broń jądrowa i inne tematy
Według rzeczniczki Białego Domu Olivii Wales Donald Trump zamierza poruszyć kwestię ograniczenia broni jądrowej. Cytowany przez Reutersa wysoki przedstawiciel amerykańskiej administracji zastrzegł jednak, iż Waszyngton nie oczekuje zawarcia porozumienia w tej sprawie już podczas spotkania w Shenzhen. Według tego samego urzędnika prezydent USA ma również poruszyć temat wojny z Iranem.
Pekin wcześniej wyrażał sceptycyzm wobec trójstronnych negocjacji rozbrojeniowych. W październiku Mao Ning argumentowała, iż chiński arsenał jest znacznie mniejszy od amerykańskiego i rosyjskiego, dlatego żądanie udziału Chin w takim procesie na obecnym etapie nie jest realistyczne. Nie oznacza to automatycznie odmowy rozmowy o szerszej stabilności strategicznej, ale pokazuje odmienność stanowisk.
Według szacunków SIPRI na początek 2026 roku wojskowy zapas Chin wynosił około 620 głowic jądrowych, Stanów Zjednoczonych około 3700, a Rosji około 4400. Są to szacunki dla tej samej kategorii zapasu wojskowego, obejmującej głowice rozmieszczone i przechowywane do potencjalnego użycia.
Spotkanie w Shenzhen odbędzie się po wrześniowej wizycie Xi w Waszyngtonie, kiedy oba państwa omawiały także kwestie związane z handlem, inwestycjami i sztuczną inteligencją. O ośmiu obszarach uzgodnień po wizycie chińskiego przywódcy w USA pisaliśmy wcześniej.
I jeszcze kilka słów komentarza
Trudno bez emocji podchodzić do dzisiejszej informacji z Pekinu. Cokolwiek na ten temat będą publikować polskie media, wciąż zorientowane na Stany Zjednoczone (liczba niegdysiejszych stypendystów amerykańskich instytucji i organizacji z lat 90. XX wieku może mieć tu jakiś związek…) dojdzie do sytuacji, przed którą ostrzegali przedstawiciele Pekinu od kilku już lat: Europa traci nie tylko suwerenność, ale co za tym idzie, również znaczenie na arenie międzynarodowej. Traci wpływ na to, co się na arenie międzynarodowej dzieje. Ta erozja jest wyłącznie wynikiem słabości tak zwanych elit europejskich. Powoływanie na istotne stanowiska osób, których wybór jest efektem gierek politycznych różnych frakcji i kompromisów pomiędzy tymi frakcjami, jest nieakceptowalne w czasach spokojnych, w latach sutych. Ale w obliczu kryzysu, w rzeczywistości pełnej zawirowań, wymagających strategicznego, racjonalnego myślenia, to po prostu grzech.
W założeniu, w Shenzhen miało dojść do spotkań dwustronnych Xi z Trumpem i Putinem. To administracja amerykańska optowała za spotkaniem trójstronnym i swego ostatecznie dopięła. To administracja amerykańska ponownie umocowała Putina i Rosję w polityczno-dyplomatycznej superlidze. Tymczasem Europa już ze sobą uzgodniła, kto może ją reprezentować w rozmowach o Ukrainie.
Tylko, czy to kogoś będzie jeszcze poza Europą obchodzić?
e-mail: [email protected]

5 godzin temu












