5 dni temu
Zarząd Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka (HFPC) opublikował 31 października stanowisko dotyczące sytuacji wokół Trybunału Konstytucyjnego. Fundacja ocenia, iż ostatnie wydarzenia prowadzą do dalszego pogłębiania kryzysu instytucjonalnego, który trwa od końca 2015 r.
HFPC zakwestionowała podstawy prawne zarządzenia z 30 października 2026 r., na mocy którego sędzia TK Anna Korwin-Piotrowska zarządziła przerwę w czynnościach służbowych prezesa Trybunału Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego.
Zdaniem Fundacji nie ma wyraźnej podstawy prawnej pozwalającej sędziemu o najdłuższym stażu na wydanie takiej decyzji. HFPC wskazuje, iż przepisy przewidują zastępowanie prezesa TK przez takiego sędziego w określonych sytuacjach, które, w ocenie Fundacji, w tym przypadku nie występują. Ostrzega również, iż przyjęta interpretacja może stworzyć niebezpieczny precedens.
Czytaj: „Trybunał Konstytucyjny. Kto doprowadził do kryzysu i dlaczego trudno go zakończyć?”
Jednocześnie HFPC przypomniała swoje wcześniejsze stanowisko, zgodnie z którym sędziowie legalnie wybrani przez Sejm powinni móc rozpocząć wykonywanie obowiązków, a Prezydent RP nie ma uprawnienia do blokowania dokonanego przez parlament wyboru.
Fundacja zwróciła także uwagę na nieprawidłowości w funkcjonowaniu Trybunału, w tym manipulacje przy wyznaczaniu składów orzekających. W tej sprawie toczy się postępowanie karne wszczęte po zawiadomieniu złożonym przez HFPC.
Jako sposób rozwiązania kryzysu Fundacja wskazuje tzw. reset konstytucyjny, proponowany przez Fundację im. Stefana Batorego. Koncepcja zakłada zmianę zasad wyboru sędziów TK, wygaszenie kadencji wszystkich obecnych sędziów oraz ponowne obsadzenie stanowisk według nowych reguł.
Stanowisko zarządu HFPC podpisał prezes Fundacji Maciej Nowicki, jest dostępne: > tutaj.
→ red.
1.11.2026
• obraz ilustracyjny: barma / Gazeta Trybunalska
• więcej o Trybunale Konstytucyjnym: > tutaj
