Urlop wypoczynkowy w 2027 roku wynosi 20 dni przy stażu krótszym niż 10 lat i 26 dni po osiągnięciu co najmniej 10 lat stażu. Do stażu wlicza się pracę, naukę oraz udokumentowane okresy zlecenia i działalności gospodarczej objęte nowymi przepisami. Przy części etatu urlop liczy się proporcjonalnie.
20 czy 26 dni urlopu w 2027 roku
Pracownik zatrudniony na pełny etat ma prawo do:
- 20 dni urlopu, jeżeli staż urlopowy jest krótszy niż 10 lat,
- 26 dni urlopu, jeżeli staż urlopowy wynosi co najmniej 10 lat.
Prawo do urlopu jest coroczne, płatne i co do zasady nie można się go zrzec. W 2027 roku ważne są nowe reguły stażu, które od 2026 roku obejmują część wcześniejszej aktywności poza etatem. Ministerstwo Rodziny wyjaśnia nowe zasady stażu pracy.
Co wlicza się do stażu urlopowego
Do okresu, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się wszystkie poprzednie okresy zatrudnienia na podstawie stosunku pracy, niezależnie od przerw i sposobu rozwiązania umowy. Od 1 stycznia 2026 roku w sektorze finansów publicznych, a od 1 maja 2026 roku u pozostałych pracodawców, dolicza się także udokumentowane okresy wskazane w nowelizacji Kodeksu pracy.
Obejmują one między innymi prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej i innych umów o świadczenie usług, jeżeli spełnione są warunki ubezpieczeniowe lub szczególne przesłanki ustawy. Okresy sprzed wejścia przepisów również mogą zostać zaliczone, ale trzeba je adekwatnie udokumentować, zwykle zaświadczeniem z ZUS.
Pracownicy zatrudnieni w dniu rozpoczęcia stosowania nowych zasad mają 24 miesiące na przedstawienie dokumentów dotyczących wcześniejszych okresów. Dla sektora publicznego termin biegnie od 1 stycznia 2026 roku, a dla prywatnego od 1 maja 2026 roku.
Ile lat daje ukończona szkoła
Kodeks pracy zalicza do stażu urlopowego okres nauki według ukończonej szkoły:
| Ukończona szkoła | Okres zaliczany do stażu | |—|—:| | zasadnicza lub równorzędna szkoła zawodowa | czas nauki, nie więcej niż 3 lata | | średnia szkoła zawodowa | czas nauki, nie więcej niż 5 lat | | średnia szkoła zawodowa dla absolwentów zasadniczych szkół zawodowych | 5 lat | | średnia szkoła ogólnokształcąca | 4 lata | | szkoła policealna | 6 lat | | szkoła wyższa | 8 lat |
Okresów nauki się nie sumuje. jeżeli pracownik uczył się i pracował jednocześnie, do stażu bierze się okres korzystniejszy: zatrudnienie albo naukę.
Przykład: absolwent szkoły wyższej ma zaliczone 8 lat. Po 2 latach pracy osiąga 10 lat stażu i nabywa prawo do 26 dni. o ile wcześniej wykonywał przez 3 lata oskładkowane zlecenie i prawidłowo je udokumentuje, może osiągnąć próg wcześniej.
Jak liczyć urlop przy części etatu
Wymiar ustala się proporcjonalnie do etatu, biorąc za podstawę 20 albo 26 dni. Niepełny dzień zaokrągla się w górę do pełnego dnia.
| Wymiar etatu | Staż poniżej 10 lat | Staż co najmniej 10 lat | |—|—:|—:| | pełny etat | 20 dni | 26 dni | | 3/4 etatu | 15 dni | 20 dni, bo 19,5 zaokrągla się w górę | | 1/2 etatu | 10 dni | 13 dni | | 1/4 etatu | 5 dni | 7 dni, bo 6,5 zaokrągla się w górę |
„Dzień urlopu” jest jednostką odpowiadającą 8 godzinom. Urlopu udziela się jednak na te godziny, które pracownik miał przepracować według grafiku. o ile miał 12-godzinną zmianę, jeden wolny dzień z grafiku pomniejszy pulę o 12 godzin.
Jak wygląda urlop w pierwszej pracy
W roku kalendarzowym pierwszego zatrudnienia pracownik nabywa prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, po 1/12 rocznego wymiaru. Od kolejnego roku nabywa urlop z góry, zwykle 1 stycznia, jeżeli pozostaje wtedy w zatrudnieniu.
Przykład: osoba zaczyna pierwszą pracę 1 marca 2027 roku i ma wymiar 20 dni. Po każdym miesiącu nabywa 1/12 z 20 dni. Nie stosuje się tu ustawowego zaokrąglenia każdej miesięcznej części do pełnego dnia, choć pracodawca może przyjąć rozwiązanie korzystniejsze.
Urlop proporcjonalny przy zmianie pracy
Gdy zatrudnienie zaczyna się lub kończy w trakcie roku, urlop oblicza się proporcjonalnie do okresu zatrudnienia. Miesiąc kalendarzowy pracy odpowiada 1/12 rocznego wymiaru, a niepełny miesiąc zaokrągla się w górę. Łączny urlop u kolejnych pracodawców nie może przekroczyć rocznego limitu, chyba iż nowy pracodawca udzieli świadczenia korzystniejszego.
Przykład: pracownik z prawem do 26 dni kończy pracę 31 marca. Za trzy miesiące przysługuje 3/12 z 26, czyli 6,5 dnia, po zaokrągleniu 7 dni. Nowy pracodawca ustala pozostały wymiar za dalszą część roku.
Kiedy 20 dni zmienia się w 26
Jeśli pracownik osiągnie 10 lat stażu w trakcie roku, nabywa prawo do urlopu uzupełniającego. o ile wcześniej wykorzystał 20 dni, dostaje dodatkowe 6 dni. Nie ma znaczenia, czy próg został osiągnięty w lutym, czy w listopadzie.
Po nowych zasadach stażu prawo do uzupełnienia może powstać po dostarczeniu zaświadczenia z ZUS. Pracodawca powinien wtedy przeliczyć staż i należne uprawnienia zgodnie z ustawą oraz przepisami przejściowymi.
Jak podzielić urlop
Na wniosek pracownika urlop może być podzielony na części. Co najmniej jedna powinna obejmować 14 kolejnych dni kalendarzowych odpoczynku, wliczając weekendy i święta przypadające przed oraz po dniach urlopu. Ten przepis ma zapewnić realną regenerację, a nie serię pojedynczych dni wolnych.
Cztery dni urlopu mogą być wykorzystane w trybie na żądanie. Nie są dodatkowe ponad pulę 20 albo 26 dni. Urlop niewykorzystany w terminie staje się zaległy i powinien zostać udzielony najpóźniej do 30 września następnego roku.
Planowanie warto połączyć z kalendarzem świąt. Nie każda popularna data jest wolna z mocy ustawy, co pokazała sprawa, gdy 2 listopada 2026 pozostał zwykłym dniem pracy.
Czy można dostać pieniądze zamiast urlopu
W trakcie zatrudnienia urlopu zasadniczo nie zastępuje się wypłatą. Ekwiwalent pieniężny przysługuje przy rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku pracy za niewykorzystaną pulę, chyba iż strony uzgodnią wykorzystanie jej przy kolejnej umowie zawartej bezpośrednio z tym samym pracodawcą na warunkach dopuszczonych prawem.
Czas wypoczynku jest częścią uczciwej umowy między pracownikiem a pracodawcą. Firma potrzebuje ciągłości pracy, ale człowiek potrzebuje regeneracji i czasu dla rodziny. Jasne liczenie stażu chroni obie strony przed sporem.
Źródła: Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245, art. 152-173; ustawa z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1423; Państwowa Inspekcja Pracy; MRPiPS. Stan prawny: 10 listopada 2026 r.
