1 godzina temu
Zhang Youxia (l.76), były wiceprzewodniczący Centralnej Komisji Wojskowej, oraz Liu Zhenli (l.62), były szef Departamentu Sztabu Połączonego tej komisji, zostali 21 września wydaleni z Komunistycznej Partii Chin i z Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. Oficjalny komunikat podaje, iż sprawy obu generałów przekazano wojskowej prokuraturze w celu zbadania podejrzeń o poważne przestępstwa związane z pełnionymi funkcjami i wniesienia oskarżenia.
Decyzję o karze partyjnej przyjęto po rozpatrzeniu raportów Centralnej Komisji Wojskowej przez Biuro Polityczne KC KPCh. Komunikat wymienia zarzuty dyscyplinarne, polityczne i korupcyjne, ale nie podaje kwot, szczegółów konkretnych czynów ani terminu postępowania prokuratorskiego.
Od styczniowego postępowania do wrześniowej decyzji
Postępowanie wobec obu wojskowych ogłoszono 24 stycznia. Zhang był wtedy członkiem Biura Politycznego KC KPCh i wiceprzewodniczącym Centralnej Komisji Wojskowej, a Liu — członkiem komisji i szefem jej Departamentu Sztabu Połączonego. Władze podały wówczas jedynie, iż są podejrzewani o poważne naruszenia dyscypliny i prawa.
28 sierpnia Stały Komitet Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych odwołał Zhanga ze stanowiska wiceprzewodniczącego państwowej Centralnej Komisji Wojskowej, a Liu ze stanowiska członka tej komisji. Był to etap dotyczący ich funkcji w organie państwowym. Decyzja z 21 września dotyczy natomiast statusu partyjnego, służby wojskowej oraz dalszego postępowania w sprawie podejrzeń o przestępstwa.
Wcześniejszy etap sprawy i zmiany w dowództwie opisaliśmy w artykule „Czystki w chińskiej armii a rewolucja dronów. Dlaczego Xi Jinping usuwa ‘starą gwardię?”. Wrześniowy komunikat oznacza przejście od śledztwa dyscyplinarnego do decyzji o sankcjach i przekazaniu materiału organom prokuratorskim.
Co zarzuca się obu generałom: oficjalny komunikat
Według komunikatu śledztwo ustaliło, iż Zhang i Liu poważnie naruszyli dyscyplinę polityczną i zasady polityczne KPCh, „tworzyli kliki i frakcje” oraz byli nielojalni i nieuczciwi wobec partii. Zarzuca im również naruszenie dyscypliny organizacyjnej: wykorzystanie stanowisk do pomagania innym osobom w awansach i przyjmowanie w zamian znacznych kwot.
W dokumencie wymieniono też przyjmowanie prezentów i pieniędzy z naruszeniem przepisów, niewypełnianie odpowiedzialności za wewnątrzpartyjny nadzór oraz zaniedbania w zarządzaniu współpracownikami, wśród których znaleźli się też krewni obu byłych już wojskowych. Władze opisują sprawę jako splot problemów politycznych i ekonomicznych, korupcji oraz zaniedbania obowiązków. Według komunikatu kwoty objęte sprawą są „szczególnie duże”.
Sformułowanie o „klikach i frakcjach” jest częścią języka dyscyplinarnego KPCh. Opublikowany komunikat nie opisuje konkretnych działań, które władze zaliczyły do tej kategorii. Nie mówi też o próbie przewrotu, organizowaniu oporu wobec Xi Jinpinga ani o odrębnej działalności przeciw kierownictwu partii. Łączy natomiast zarzuty polityczne z opisem pomocy przy awansach i przyjmowania pieniędzy. Na podstawie dostępnego dokumentu można więc stwierdzić, iż obie kategorie pojawiają się w tej samej sprawie.
Trzy równoległe procedury
W chińskim systemie prawnym sprawa wojskowego może przebiegać na kilku płaszczyznach. W tym przypadku pierwsza dotyczy partii. Biuro Polityczne przyjęło decyzję o wydaleniu obu z KPCh i zakończeniu ich mandatów delegatów na XX Zjazd KPCh. Komunikat zastrzega, iż wydalenie z partii musi zostać zatwierdzone przez posiedzenie plenarne Komitetu Centralnego.
Druga płaszczyzna dotyczy armii. Centralna Komisja Wojskowa już wcześniej postanowiła o wydaleniu Zhanga i Liu z Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej.
Trzecia dotyczy odpowiedzialności karnej. Materiały dotyczące domniemanych przestępstw zostały przekazane prokuraturze wojskowej, która ma je zbadać zgodnie z prawem i podjąć decyzję o dalszych czynnościach procesowych.
Wydalenie z partii i z armii jest decyzją dyscyplinarną władz partyjno-wojskowych. Przekazanie sprawy prokuraturze oznacza, iż organ śledczy otrzymał materiał dotyczący podejrzenia popełnienia przestępstw. Oficjalny komunikat nie informuje jeszcze o wniesieniu aktu oskarżenia.
Procedura partyjna jest stałym elementem chińskiej kampanii antykorupcyjnej, której mechanizmy przedstawiliśmy w materiale „Tygrysy, muchy i wewnętrzne demony: Jak Chiny walczą z korupcją”. W sprawach osób pełniących funkcje w armii może jej towarzyszyć odrębne postępowanie prowadzone przez wojskowe organy dyscyplinarne i prokuratorskie.
Plenum w październiku i dalszy bieg sprawy
Tego samego dnia Biuro Polityczne zapowiedziało, iż V Plenum XX Komitetu Centralnego KPCh odbędzie się w Pekinie od 26 do 29 października. Właśnie na posiedzeniu plenarnym KC ma zostać zatwierdzona kara wydalenia obu generałów z partii.
Najdalszy publicznie potwierdzony krok dotyczy w tej chwili prokuratury wojskowej. To ona ma rozpatrzyć przekazane materiały i zdecydować o ewentualnym skierowaniu sprawy do sądu. Decyzja z 21 września zamyka partyjno-wojskowy etap postępowania wobec Zhanga i Liu, przy czym kara wydalenia z KPCh oczekuje na zatwierdzenie przez Plenum. Po zatwierdzeniu wydalenia z szeregów partii obu byłych generałów czeka sprawa karna.
e-mail: [email protected]
Źródła
- Xinhua, „Zhang Youxia i Liu Zhenli wydaleni z KPCh i z armii z powodu poważnych naruszeń dyscypliny i prawa”, 21 września 2026: https://www.news.cn/politics/20260921/ed84cef8e5ad411e9ebf80c5f43e375e/c.html
- China Military Online / 81.cn, komunikat o wydaleniu Zhanga Youxii i Liu Zhenliego, 21 września 2026: http://www.81.cn/yw_208727/16488071.html
- Centralna Komisja Inspekcji Dyscyplinarnej i Państwowa Komisja Nadzoru, komunikat o wydaleniu, 21 września 2026: https://www.ccdi.gov.cn/yaowenn/202609/t20260921_513746.html
- Xinhua / Ministerstwo Obrony ChRL, ogłoszenie wszczęcia postępowania wobec Zhanga Youxii i Liu Zhenliego, 24 stycznia 2026: https://www.news.cn/legal/20260124/33406074879940878fd3102178790920/c.html
- Xinhua, decyzja Stałego Komitetu OZPL o odwołaniu obu generałów ze stanowisk państwowej Centralnej Komisji Wojskowej, 28 sierpnia 2026: https://www.news.cn/politics/20260828/9f7a67c5059e4e7b8a45a8353c5688c8/c.html
- Xinhua, komunikat z posiedzenia Biura Politycznego i termin V Plenum XX KC KPCh, 21 września 2026: https://www.news.cn/politics/20260921/f2ac80a685154ec6a44a7130542ff19b/c.html
- Sinocism, Bill Bishop, „Fifth Plenum date set; Xi’s US visit confirmed as negotiators meet in New York; Zhang Youxia and Liu Zhenli expelled from Party and PLA”, 21 września 2026: https://sinocism.com/p/fifth-plenum-date-set-xis-us-visit
